Budva, 5-6 maj 2026. godine – Zapadni Balkan može ostvariti brži i održiviji razvoj samo ako žene budu ravnopravno uključene u donošenje odluka, upravljanje resursima i ekonomske procese, zaključeno je na zatvaranju dvodnevnog regionalnog dijaloga „Žene predvode: ekonomija, savezništva i budućnost integracija“.
Dvodnevni događaj organizovali su Ministarstvo evropskih poslova Crne Gore i Program Ujedinjenih nacija za razvoj (UNDP), uz finansijsku podršku Evropske unije, a okupio je predstavnike i predstavnice institucija, međunarodnih organizacija, poslovne i akademske zajednice, civilnog društva i regionalne partnere.
Tokom cijelog dijaloga učesnice i učesnici su naglasili da rodna ravnopravnost mora postati sastavni dio ekonomskih reformi, politika tržišta rada i procesa evropskih integracija, jer održivi razvoj, snažnije ekonomije i pravednija društva nisu mogući bez punog učešća žena.
Podaci predstavljeni na događaju pokazuju da žene čine gotovo dvije trećine neaktivnog i nezaposlenog radno sposobnog stanovništva u regionu. Žene na Zapadnom Balkanu i dalje snose nesrazmjeran teret neplaćenog kućnog rada, te u prosjeku na taj rad provedu jedan do tri sata dnevno više od muškaraca. Istovremeno, svako treće preduzeće koje vode žene kao ključnu prepreku navodi ograničen pristup finansijama, mentorstvu i poslovnim mrežama.
Ministarka evropskih poslova Maida Gorčević, započinjući dijalog, poručila je da cilj nije samo formalno usklađivanje sa evropskim standardima rodne ravnopravnosti, već da Crna Gora postane lider u njihovoj primjeni:
„Žene u Crnoj Gori i regionu već pokazuju liderstvo u institucijama, ekonomiji i društvu. Na nama je da osiguramo da sistem konačno sustigne taj potencijal. Ako želimo ubrzati put ka EU onda moramo biti spremni i da ubrzamo i promjenu odnose moći u našem društvu”, poručila je Gorčević.
Stalna predstavnica UNDP-a u Crnoj Gori Ekaterina Paniklova naglasila je da je zajedničko djelovanje usmjereno na uklanjanje prepreka koje ograničavaju učešće žena u ekonomiji:
“Naš zajednički fokus je na praktičnim rješenjima – unapređenju pristupa finansijama, jačanju servisa za brigu o djeci, kao i stvaranje prilika u digitalnom i zelenom sektoru. Žene i dalje čine gotovo dvije trećine neaktivnog i nezaposlenog radno sposobnog stanovništva, te povećanje njihovog učešća predstavlja direktan način za jačanje ekonomije i ostvarivanje konkretnih rezultata za građane i privredu”, navela je Paniklova.
Zamjenica šefa Sektora za saradnju Delegacije Evropske unije u Crnoj Gori Liselote Isakson ocijenila je da Evropska unija kroz svoje politike nastavlja da jača odgovor na izazove u oblasti rodne ravnopravnosti:
„Nova Strategija EU za rodnu ravnopravnost odgovor je na sve izraženiji globalni otpor prema ovom pitanju i potvrđuje da Evropska unija ne odustaje, već dodatno jača svoje djelovanje u promociji prava žena i rodne ravnopravnosti."
Tokom panela posvećenih ekonomskom rastu, tržištu rada, institucionalnoj odgovornosti, regionalnim savezništvima i međugeneracijskom liderstvu, učesnice i učesnici su naglasili da nejednakosti koje pogađaju žene nisu slučajne, već rezultat sistema koji zahtijevaju dublje reforme u oblastima tržišta rada, obrazovanja, finansija i upravljanja.
Ministarka rada, zapošljavanja i socijalnog dijaloga Naida Nišić navela je:
„Novi Zakon o radu i reformski procesi koje sprovodimo usmjereni su na stvaranje tržišta rada koje promoviše ekonomsku nezavisnost žena, jednake šanse za napredak i dostojanstven rad. Naš prioritet je da standardi rodne ravnopravnosti postanu pravilo, a ne izuzetak u crnogorskoj ekonomiji."
U završnim obraćanjima, Bojan Vujović, generalni direktor za koordinaciju finansijske pomoći EU u Ministarstvu evropskih poslova, naglasio je važnost pretvaranja znanja u konkretne rezultate:
"Crna Gora je u prethodnom periodu napravila značajne iskorake u zakonodavnom i strateškom okviru u oblasti rodne ravnopravnosti i posvećeno će nastaviti da radi na njihovom unapređenju, uz jačanje regionalne saradnje i razmjenu znanja i iskustava sa partnerima u regionu“, zaključio je Vujović.
Na kraju dijaloga zaključeno je da Zapadni Balkan ne može ostvariti puni razvojni potencijal bez punog uključivanja žena, te da su sistemske promjene, odgovornost i snažna regionalna saradnja ključni za ubrzanje napretka.
Dijalog je dio regionalnog programa „EU4GenderEquality“, koji finansira Evropska komisija, a zajednički sprovode UNDP i UN Women.
Komentari (0)