Liderke i stručnjakinje iz Bosne i Hercegovine učestvovale su na visokom regionalnom dijalogu “Women Leading: Economy, Alliances & the Future of Integration”, održanom 4. i 5. maja 2026. godine u Budvi. Događaj je okupio predstavnice i predstavnike institucija, međunarodnih organizacija, akademske zajednice, civilnog društva, poslovnog sektora i inovacijskih ekosistema iz zemalja Zapadnog Balkana i Evrope.
Dijalog je organizovan u okviru regionalnog programa EU4GenderEquality - Women’s Economic Empowerment and Ending Violence Against Women, koji finansira Evropska unija, a zajednički implementiraju UNDP i UN Women. Događaj su ko-domaćinski podržali Ministarstvo evropskih poslova Crne Gore i regionalni program EU4GenderEquality, čime je potvrđen značaj regionalne saradnje u jačanju ekonomskog liderstva žena.
U fokusu razgovora bilo je pitanje kako veće učešće žena u ekonomiji, tržištu rada, preduzetništvu, inovacijama i procesima odlučivanja može doprinijeti održivom rastu, konkurentnosti i evropskoj integraciji regiona. Posebno je naglašeno da rodna ravnopravnost nije izdvojena društvena tema, već važan razvojni princip koji mora biti ugrađen u ekonomske reforme, javne politike i investicione prioritete.
Učesnice i učesnici razgovarali su o preprekama koje i dalje ograničavaju ekonomske mogućnosti žena, uključujući nejednaku raspodjelu neplaćenog rada brige, razlike u platama, pristup finansijama, nedovoljnu zastupljenost žena u sektorima budućnosti, kao i potrebu za snažnijim uključivanjem žena u digitalnu, zelenu i inovacijsku transformaciju.
Poseban doprinos diskusiji dao je prof. Adnan Efendić iz Sarajeva, koji je ukazao na značaj sistematskog mjerenja rodnog jaza u platama u Bosni i Hercegovini. Naglasio je da pouzdani podaci nisu važni samo iz perspektive jednakosti, već i za kvalitetnije ekonomske politike, investiciono planiranje i dugoročni razvoj tržišta rada. Iako se neusklađeni jaz u platama u BiH može činiti relativno umjerenim, dublje analize pokazuju skrivene razlike povezane s obrazovanjem, sektorskom segregacijom, političkim i društvenim učešćem, te nejednakom raspodjelom neplaćenog rada brige. U tom kontekstu, istaknuto je da feministička ekonomija dopunjava klasične ekonomske pristupe tako što prepoznaje vrijednost neplaćenog rada, neravnoteže moći i šire pokazatelje dobrobiti, te usmjerava politike prema dostupnijoj brizi o djeci i starijima, fleksibilnijem radu, roditeljskom odsustvu i dosljednijoj primjeni principa jednake plate za jednak rad. Takav pristup može pomoći regionu da bolje iskoristi obrazovni i preduzetnički potencijal žena, smanji manjak radne snage, poveća produktivnost i izgradi konkurentnije ekonomije Zapadnog Balkana. Prof. Efendić je bio jedan od panelista sesije “Economy Redefined – Women, Growth and Competitiveness”, koja je upravo razmatrala vezu između ženskog učešća u ekonomiji, konkurentnosti, inovacija i reformi tržišta rada.
Za Bosnu i Hercegovinu, učešće na ovom dijalogu predstavljalo je priliku za razmjenu iskustava, predstavljanje stručnih perspektiva i jačanje regionalnih partnerstava. Kroz učešće liderki, ekspertica i predstavnica različitih institucija i organizacija, uključujući i one povezane s UNDP-ovim programskim radom, dodatno je istaknuta važnost zajedničkog djelovanja u stvaranju ekonomskih politika koje ženama otvaraju stvarne prilike za rast, liderstvo i uticaj.
Regionalni dijalog u Budvi potvrdio je da budućnost konkurentnosti Zapadnog Balkana zavisi od sposobnosti društava da prepoznaju, podrže i uključe puni potencijal žena - ne samo kao korisnica razvojnih politika, već kao kreatorki reformi, ekonomskih rješenja i novih modela saradnje.
Komentari (0)